Zinkfabriek in Pelt krijgt strengere vergunning
De zinkfabriek van Nyrstar in het Belgische Pelt heeft eind augustus 2025 uiteindelijk, ondanks de vele negatieve zienswijzen, toch een nieuwe lozingsvergunning op de Dommel gekregen van de Belgische provincie Limburg. Het was een enerzijds – anderzijds vergunning. Enerzijds mag Nyrstar Pelt doorgaan met zijn bezigheden, zijnde het zuiveren en recyclen van zinkoxideafval van elders en het maken van zinklegeringen. De provincie verbond limieten aan de vier in de lozingsvergunning genoemde stoffen, te weten chloriden, sulfaten, selenium en thallium en beperkte de looptijd van de vergunning tot 31 december 2027. Die limieten waren strenger dan die tot dan toe golden en er moest onderzoek komen naar verdere aanscherping. Anderzijds waren de limieten, volgens de in totaal 25 zienswijzen, niet streng genoeg om de Kader Richtlijn Water (KRW) te halen en bleef er vergif afgezet worden op de lage weilanden en natuurgebieden langs de Dommel, soms Natura2000.
Een van de zienswijzen was van Milieudefensie Eindhoven ( https://eindhoven.milieudefensie.nl/volgende-fase-vergunning-zinkfabriek/ ). De belangrijkste aanvulling van Milieudefensie op de meer op de natuurwetgeving gebaseerde argumentatie van anderen was dat Milieudefensie principieel bezwaar maakte tegen het ‘economisch haalbaar’- criterium in de ‘Best Beschikbare Technieken’ (BBT en zelfs ook BBT+). Secundair vond Milieudefensie Eindhoven dat als je (noodgedwongen) toch voor dit criterium zou kiezen, dat het dan afgezet moest worden tegen de omzet van Nyrstar Pelt als geheel, en niet tegen alleen maar het specifieke bedrijfsonderdeel dat voor bijna alle vervuiling zorgt. Of tegen de winst van moederbedrijf Trafigura, rond de 10 miljard.
Men kon in beroep gaan (dat is officieel juridisch) tegen de vergunning bij het eersthogere politieke niveau, de Vlaamse regering. Milieudefensie Eindhoven is geen rechtspersoon en kan niet procederen. Maar er lagen een aantal juridische beroepsschriften, te weten van vijf natuurlijke personen uit kringen van XR; van Waterschap De Dommel; van Natuurmonumenten (NL); van alle elf Nederlandse Dommelgemeenten; en namens vier Belgische natuurorganisaties.
De Vlaamse regering heeft al die beroepen behandeld en heeft uiteindelijk, om een lang verhaal kort te maken, geoordeeld dat er nog genoeg rek in de provinciale vergunning zat om die voor chloriden en sulfaten nog verder aan te scherpen. Voorafgaand aan de provincie mocht er aan chloriden 16.800kg/dag de Dommel in, de provincie heeft dat (tot 31 dec 2027) teruggebracht tot 10.000kg/dag; en de Vlaamse regering idem tot 8.000kg/dag. Voor sulfaten zijn die getallen analoog 8300; 5300 en 3600kg/dag. De Vlaamse regering heeft de lozing van selenium en thallium zo gelaten als de provincie Limburg die bepaald had. Wel komt er een nader onderzoek naar de verdere beperking van thallium. Ook heeft de Vlaamse regering beter uitgewerkte bemonsteringsverplichtingen van het Dommelwater vastgesteld.
Het is mogelijk het juridisch nog een stap hoger te zoeken, bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Onduidelijk is of dat gaat gebeuren.
UPDATE De gemeente Valkenswaard is naar de hoogste instantie in België gestapt. Het volgende is geschreven:
Aan de leden van de raad van Valkenswaard
Onderwerp: Beroep tegen lozingsvergunning Nyrstar
Behandeld door: Sieb Wedzinga
Datum: 7 april2O26
Geachte leden van de raad,
Als vervolg op de raadsinformatiebrief van september 2025 informeren wij u hierbij
over de ontwikkelingen in de vergunningprocedure van Nyrstar Pelt.
Achtergrond
In 2025 vroeg Nyrstar een nieuwe vergunning aan voor het lozen van chloride,
thallium, sulfaat en selenium. Deze vergunning is aangevraagd voor een termijn van
ruim twee jaar (tot 31 december 2027). Ondanks een negatief advies van de provincie
Noord-Brabant werd deze vergunning door de provincie Belgisch Limburg verleend. De
Dommelgemeenten, waaronder Valkenswaard, tekenden beroep aan. In onze
raadsinformatiebrief, kenmerk 0000375568, d.d. 23 september 2025 hebben wij u
hierover geinformeerd. Inmiddels heeft het Vlaamse Ministerie een besluit genomen
naar aanleiding van het ingestelde beroep. In deze raadsinformatiebrief informeren
wij u over dit besluit en onze vervolgstappen.
Op 2 maart 2026 verklaarde het Vlaams Ministerie dit beroep grotendeels ongegrond.
Wel werden de lozingshoeveelheden voor chloride en sulfaat, afwijkend van de
aanvraag, verlaagd. Tegen dit besluit staat tot t7 april de mogelijkheid open tot het
aantekenen van verzet bij de Raad voor Vergunning Betwistingen. Wij willen gebruik
maken van deze mogelijkheid.
Redenen voor het instellen van verzet
– De lozing blijft te schadelijk voor waterkwaliteit en natuur,
De voorgenomen vergunningverlening leidt tot een te hoge lozing van chemische
stoffen naar de Dommel. Hierdoor wordt:in Nederland niet voldaan aan de eisen die
voortvloeien uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en de Vogel- en
Habitatrichtlijn (Natura-2000).
– Er is ruimte voor verdere aanscherping van normen.
Ondanks het feit dat ons beroep is afgewezen, heeft het ministerie toch besloten de
dagelijkse toegestane lozingshoeveelheden voor chloride en sulfaat te verlagen. Het
aantekenen van verzet zou mogelijk tot verdere verlaging kunnen leiden.
– Bedrijfsbelangen wegen nu zwaarder dan milieubelangen.
Het Vlaamse Ministerie overweegt dat verdergaande maatregelen door Nyrstar ter
verlaging van de lozingsnormen in combinatie met lozingshoeveelheden niet
realistisch zijn vanuit bedrijfseconomisch perspectief, Door het aantekenen van verzet
tegen het besluit tot verlening maken wij duidelijk dat de belangen van het milieu
voorop dienen te staan.
– Het vasthouden van onze bestuurlijke positie is belangrijk.
Het indienen van beroep en de samenwerking met 10 andere gemeenten en het
waterschap heeft ook de aandacht van de gedeputeerde van de provincie Noord-
Brabant. De provincie heeft het onderwerp waterkwaliteit ook in landelijke
overlegtafels en met het Vlaams ministerie onder de aandacht gebracht. Door nu
verzet aan te tekenen tegen het besluit van 2 maart, verdwijnen onze belangen niet
naar de achtergrond en behouden wij als belanghebbende gemeente(n) onze
geloofwaardigheid.
– De raad heeft expliciet aandacht gevraagd voor dit dossier.
Gelet op de raadsvragen en moties die de afgelopen jaren over dit onderwerp zijn
gesteld en ingediend en de inspanningen die het college heeft toegezegd aan de raad,
is het nu vanuit politiek oogpunt verstandig ook het vervolgtraject in gang te zetten
door verzet aan te tekenen.
– Onze Belgische advocaat adviseert verzet in te stellen.
De via de huisadvocaat gecontracteerde Belgische advocate adviseert om verzet aan
te tekenen. Hoewel door de tijdsduur van de procedure de verleende vergunning dan
nog maar beperkt geldig is en de kans gering wordt geacht dat dit verzet leidt tot een
andere uitkomst, wordt toch geadviseerd verzet aan te tekenen. Niet aantekenen van
verzet zou uitgelegd kunnen worden als het impliciet akkoord gaan met de verleende
vergunning. Dat is niet het signaal dat we willen afgeven.
– Verzet kan bijdragen aan strengere normen bij toekomstige vergunningen.
Hoewel de huidige lozingsvergunning maar een deelvergunning betreft (voor 4
stoffen) kan het verzet hiertegen de kans van slagen voor strengere lozingsnormen in
toekomstige vergunningen groter maken. Immers in 2029 moet een geheel nieuwe
lozingsvergunning voor Nyrstar worden aangevraagd.
– Gezamenlijk optreden met andere gemeenten versterkt het signaal.
Door de krachten te bundelen met andere langs de Dommel gelegen gemeenten en
het waterschap en in gezamenlijkheid verzet aan te tekenen, wordt een krachtiger
signaal afgegeven aan de Belgische overheid wat in toekomstige procedures kan
doorwerken naar strengere lozingsnormen. Wij kennen het standpunt van de andere
gemeenten nog niet, maar willen sowieso verzet aantekenen. Uiteraard gaat onze
voorkeur uit naar samenwerking met de andere gemeenten.
Vervolg
Na besluitvorming wordt het verzet formeel uitgewerkt en via onze advocaten
ingediend bij de Raad voor Vergunningbetwistingen in Vlaanderen. De raad wordt op
de hoogte gehouden van verdere ontwikkelingen
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd
Hoogachtend,
burgemeester en wethouders van Valkenswaard,
de secretaris: drs. W.J.S.A. Weeterings, MBA, de burgemeester: C.H.M. van Overdijk